ΕΙΔΗΣΕΙΣ

31/12/17

Χρήση υπηρεσιών του Εθνικού Κέντρου Άμεσης Βοήθειας από δομές φιλοξενίας προσφύγων -στοιχεία 6 μηνών- από τη Βόρεια Ελλάδα


Σάββατο, 30 Δεκεμβρίου 2017
EKABNews

Χρήση υπηρεσιών του Εθνικού Κέντρου Άμεσης Βοήθειας από δομές φιλοξενίας προσφύγων -στοιχεία 6 μηνών- από τη Βόρεια Ελλάδα.
e-journal.gr

Authors: Νικολαΐδου Ο. MD, Ασλανίδης Θ. MD, PhD, Κανταρτζόγλου Γ. MD.

National Center of Emergency Care, Thessaloniki Dep., Greece.


ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Παρόλο που η ανθρώπινη ιστορία είναι συνυφασμένη με τις αναγκαστικές μετακινήσεις πληθυσμών από  καταβολή της, μόλις μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ορίζεται ο όρος πρόσφυγας και το καθεστώς προσφυγιάς. Σύμφωνα με τον ορισμό του πρόσφυγα κατά τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 «περί προσφύγων» και το συμπληρωματικό Πρωτόκολλο της Ν. Υόρκης του1967 (α1§Α εδ.2), πρόσφυγας είναι το πρόσωπο το οποίο ευλόγως φοβούμενο ότι θα υποστεί δίωξη λόγω της φυλής, θρησκείας, ιθαγένειας, του γεγονότος ότι ανήκει σε ορισμένη κοινωνική ομάδα ή λόγω των πολιτικών του πεποιθήσεων βρίσκεται εκτός της χώρας ιθαγένειας του και δεν μπορεί, ή λόγω φόβου δεν θέλει να επικαλεστεί την προστασία την προστασία της χώρας αυτής1.

Από το 1975 και έπειτα παρουσιάζεται αύξηση των προσφυγικών ροών παγκοσμίως (από 1 ανά 2250 κατοίκους σε 1 ανά 675 κατοίκους το 20122), η Ελλάδα όμως επηρεάστηκε από την αύξηση αυτή μόνο την τελευταία τριετία, κυρίως λόγω της γενίκευσης της εμπόλεμης σύρραξης στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Συγκεκριμένα το 2014 υπήρξαν 41.000 πρόσφυγες , το 2015 860.436 και το 2016, ιδιαίτερα μετά τη συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης -Τουρκίας 176.732 άτομα3.

Η πίεση που ασκήθηκε από τον πληθυσμό αυτό αφορούσε ολόκληρη την κρατική δομή με τις υπηρεσίες υγείας να άρουν ένα από τα μεγαλύτερα βάρη. Παρόλο που υπήρχε έρευνα στο συγκεκριμένο τομέα νωρίτερα με το πρόγραμμα MEHO, το δίκτυο πληροφοριών MIGHEALTNET ή το πρόγραμμα COST Action HOME, εν τούτοις διαπιστώθηκε έλλειψη συνοχής και συστηματικής ερευνητικής πολιτικής4,5.

Οι αναφορές σχετικά με την χρήση των επειγόντων υπηρεσιών υγείας από τους πρόσφυγες είναι περιορισμένες. Πρόσφατη ανασκόπηση για τα έτη 2000-2016 περιλαμβάνει μόνο 22 μελέτες για την Ευρώπη και μελετά κυρίως τη χρήση των ΤΕΠ από πρόσφυγές6, ενώ ανάλογη, παλαιότερη ανασκόπηση για τον Καναδά, την Αυστραλία και τις Η.Π.Α περιέλαβε συνολικά 54 άρθρα.

Στην Ελλάδα απουσιάζουν επί του παρόντος (2017 Μάιος) δημοσιευμένες μελέτες για το θέμα. Το παρόν άρθρο παρουσιάζει τη χρήση του ΕΚΑΒ από τις προσφυγικές δομές φιλοξενίας (Πίνακας 1) για την περιοχή της Θεσσαλονίκης κατά τη διάρκεια 6 μηνών (Απρίλιο έως και Σεπτέμβριο), το 2016.



ΥΛΙΚΟ – ΜΕΘΟΔΟΣ
Πρόκειται για αναδρομική περιγραφική μελέτη αξιοποίησης των στοιχείων από τις κλήσεις που διαχειρίστηκε ο τομέας ΕΚΑΒ Θεσσαλονίκης για το χρονικό διάστημα 6 μηνών (01/04/2016 – 30/09/2016). Οι παράμετροι καταγραφής αφορούσαν την ημερομηνία, την ώρα, την τοποθεσία του περιστατικού, τα δημογραφικά στοιχεία (ηλικία, φύλλο) του ασθενή, την ιδιότητα του καλούντος, το είδος του περιστατικού και το λόγο κλίσης. Στα αρχικά δεδομένα συμπεριλήφθησαν επίσης στοιχεία για τη ροή και την παρουσία των προσφύγων, όπως και στοιχεία από το σύνολο των κλίσεων στο ΕΚΑΒ για την παραπάνω περίοδο, στην δεδομένη περιοχή. Τα τελευταία αντλήθηκαν από τα αρχεία κλίσεων του ΕΚΑΒ Θεσσαλονίκης, τις αναλυτικές ανακοινώσεις της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης και Επικοινωνίας και τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν από την Ελληνική Αστυνομία.

Παρουσιάζονται περιγραφικά τα δεδομένα με τη μορφή μέσου όρου -͞x (σταθερά απόκλισης-s), ενώ όπου κρίθηκε συμπεριλήφθησαν και το 1ο και 3ο τεταρτημόριο (Q1, Q3) ενώ παρουσιάζονται και πολλά από τα πρωτογενή δεδομένα συγκεντρωτικά.

Τα δεδομένα ψηφιοποιήθηκαν και αναλύθηκαν με τη βοήθεια του MS Office Excel 2007.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Καταγράφηκαν συνολικά 1916 (n) επείγουσες διακομιδές, από τις οποίες το 58.82%  (nm=1127) αφορούσε άντρες  και 41.17% (nw=789) γυναίκες. Ο μέσος όρος  ηλικίας των διακομιζομένων  με ηλικίες >1 έτους ήταν 22.8 (s: 16.16) έτη,  για περιστατικά ηλικίας 1-12 μηνών (n΄=110) ήταν 6.1 μήνες (s-3.1) και για ηλικίες <30ημερών (n΄΄=10) ήταν 14.8ημέρες (s- 11.7). O αντίστοιχος μέσος όρος για τον υπόλοιπο πληθυσμό να είναι γύρω στο 60 έτη. Η ηλικιακή κατανομή φαίνεται καλύτερα στον Πίνακα 2.



Αναφορικά με τη χρονική κατανομή των περιστατικών αυτή κινείται ανοδικά τους πρώτους μήνες για να μειωθεί πάλι προς το Σεπτέμβριο (Πίνακας 3). Αντίστοιχα κινείται και το ποσοστό των διακομιδών σε σχέση με το σύνολο των επειγόντων διακομιδών το ίδιο διάστημα.


Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μεταβολές των κλίσεων ανά ημέρα της εβδομάδος (Γράφημα 1). Οι λιγότερες διακομιδές διενεργούνταν στο μέσο της εβδομάδος (Τρίτη και Τετάρτη) ενώ αυξάνονταν τις δύο τελευταίες μέρες (Παρασκευή και Σάββατο).

Αντίθετα σε σχέση με τις εφημερίες των 4 μεγάλων νοσοκομείων της περιοχής (ΑΧΕΠΑ, Γ.Ν.Θ «Ιπποκράτειο», Γ.Ν.Θ «Γ. Παπανικολάου» και Γ.Ν.Θ «Γ. Παπαγεωργίου») οι διακομιδές κατανέμονται σχεδόν ισόποσα (473,483,475 και 483 αντίστοιχα).




Εκτός αυτών, οι διακομιδές φαίνεται ότι διενεργούνται κυρίως (το 49.47% του συνόλου) κατά την απογευματινή βάρδια (15.00-23.00), ενώ ακολουθούν αυτές στην πρωινή (7.00-15.00) με 36.9% και τη βραδινή (23.00-7.00) με 13.63%. Τέλος, οι διακομιδές δε φαίνεται να σχετίζονται με τις περιβαλλοντολογικές συνθήκες στην περιοχή (Πίνακας 4).



Οι διακομιδές προήλθαν κυρίως από τις δομές φιλοξενίας στο Ωραιόκαστρο (255), Δερβένι (224) , στα Βασιλικά (167), στο Καλοχώρι (155) , στα Λαγκαδίκια (157) στο Λιμάνι (92), ενώ μικρότερος αριθμός προέρχεται από άλλες δομές.

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων ο καλών είναι άγνωστος (1246, 65%) ενώ ακολουθούν οι κλίσεις από τις υπηρεσίες ασφαλείας (345 η αστυνομία-18%, 60 ο στρατός – 3%), οι κλίσεις από εθελοντές υγείας (167  από ιατρό, 28 από νοσηλευτή), ενώ ακολουθούν με μικρότερα ποσοστά μέλη μη κυβερνητικών οργανώσεων, διερμηνείς και άλλοι παρευρισκόμενοι ή εργαζόμενοι στο χώρο. Κατά την πρωινή βάρδια, ο καλών συνήθως είναι επαγγελματίας ή εθελοντής υγείας, ενώ τις άλλες βάρδιες οι κλίσεις γίνονται από άγνωστο ή από τις υπηρεσίες ασφάλειας.

Στο 28,34% (548) των περιστατικών που διακομίσθηκαν δεν υπήρξε γνώση προηγούμενου ιστορικού κατά τη διακομιδή. Ως άγνωστο ιστορικό δεν περιελήφθησαν τα περιστατικά χωρίς προηγούμενο ιστορικό («λευκό ιστορικό»). Ο τύπος των περιστατικών που διακομίσθηκαν φαίνεται στον Πίνακα 5.



Ως λόγος κλίσης καρδιολογικών περιστατικών, καταγράφηκαν κυρίως το προκάρδιο άλγος (61.47%), προβλήματα με την αρτηριακή πίεση  (υπόταση ή υπέρταση, 14.75%), αρρυθμία (6.55%), δύσπνοια (8.55%), καρδιακή ανακοπή (1.7%) και οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου (0,85%).

Ο συχνότερος λόγος κλίσης στην περίπτωση μαιευτικών/γυναικολογικών περιστατικών ήταν ο τοκετός εν εξελίξει (53.27% ή 114 περιστατικά), ενώ οι υπόλοιπες αφορούσαν κυρίως προβλήματα κύησης 1ου τριμήνου. Από την άλλη, οι κύριοι λόγοι παιδιατρικών διακομιδών (εκτός τραύματος) ήταν διερεύνηση λοιμώδης ασθένειας ή εμπύρετου (>73%).

Ο κυριότερος λόγος κλίσης στην περίπτωση των νευρολογικών περιστατικών ήταν επιληπτικές κρίσεις (57.9% ή 33/55 ασθενείς) ενώ οι διαταραχές της γλυκόζης (υπό ~ ή υπέργλυκαιμία) ήταν ο κυριος λόγος κλίσης των ενδοκρινολογικών περιστατικών (55% αφορούσαν υπέργλυκαιμία και 24.14% υπόγλυκαιμία).

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον τέλος παρουσιάζουν οι περίπτωσης τραύματος (18.32% ή 351 διακομιδές): το 17.94% από τις οποίες (63 περιστατικά) αφορούσαν τραυματισμό μετά από εγκληματική ενέργεια, ενώ 20.79% (73 περιστατικά) αφορούσαν παιδιατρικό (<14έτη) πληθυσμό.

ΣΥΖΗΤΗΣΗ
Η συγκεκριμένη μελέτη είναι η 1η αυτού του είδος για το δεδομένο χρονικό διάστημα στην Ελλάδα. Από τα παραπάνω αποτελέσματα , διαπιστώνεται μία αύξηση των διακομιδών τους πρώτους μήνες, ενώ μετά τον 3ο μήνα ο αριθμός των διακομιδών μειώνεται σταδιακά, αλλά σταθερά. Οι συγγραφείς υποθέτουν ότι αυτό μπορεί να οφείλεται στην σταδιακή βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των προσφύγων μετά το Ιούνιο και την τελική πλέον μεταφορά του προσφυγικού πληθυσμού  από την Ειδομένη.

Η υγειονομική κάλυψη των συγκεκριμένων πληθυσμών υπήρχε μόνο τις καθημερινές κατά τη πρωινή βάρδια. Το γεγονός αυτός φαίνεται πως επηρεάζει τη χρονική κατανομή των διακομιδών ανά ημέρα της εβδομάδος. Διαπιστώνεται σταθερά αύξηση των διακομιδών κατά τις 3 τελευταίες ημέρες (Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή) ενώ στο μέσο της εβδομάδος ο αριθμός κυμαίνεται.  Παράλληλα, το ίδιο ισχύει και για την κατανομή των διακομιδών κατά τη διάρκεια της ημέρας (Σύνολο  απογευματινής και νυκτερινής βάρδιας 63.1% έναντι 36.9% της πρωινής).  Τα προαναφερθέντα επιβεβαιώνονται και από την κατανομή της ιδιότητας του καλούντος.

Αντίθετα, οι μετεωρολογικές συνθήκες δεν φαίνεται να επηρεάζουν ιδιαίτερα τον αριθμό των κλήσεων ανά μήνα, γεγονός που δίνει στοιχεία (αν και αδρά) σχετικά με την τεχνική υποδομή των χώρων φιλοξενίας.

Στην συντριπτική τους πλειοψηφία διακομίστηκαν νέοι ως 45 ετών και παιδιά. Το στοιχείο αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα δεδομένα που υπάρχουν από τις επείγουσες διακομιδές στον υπόλοιπο πληθυσμό. Η σύσταση ενός προσφυγικού πληθυσμού, που μάλιστα βρίσκεται σε χώρα μακριά (όχι γειτονική) σε σχέση με την εστία της σύγκρουσης/σύρραξης, μπορεί να εξηγήσει το συγκεκριμένο εύρημα. Τέλος, αναφορικά  με τους λόγους διακομιδών , τα αποτελέσματα συνηγορούν υπέρ ενός μεγάλου αριθμού πιθανά διαχειρίσιμων περιστατικών στο σημείο. Το τελευταίο μπορεί να σημαίνει ελλιπή οργάνωση ή κατανομή στο χώρο και στο χρόνο των υγειονομικών πόρων- ανθρώπινου δυναμικού και υλικοτεχνικού εξοπλισμού, έλλειψη στοιχειών για την ορθότητα του λόγου της διακομιδής, έλλειψη στοιχείων για τη συνέχεια και την έκβαση της κάθε διακομιδής ή συνδυασμός των προηγούμενων. Έτσι , για παράδειγμα, αν υπήρχε πλήρως οργανωμένο παιδιατρικό ιατρείο σε όλους τους χώρους φιλοξενίας, να μειώνονταν σημαντικά οι διακομιδές παιδιών. Ή αν υπήρχε καλύτερη αστυνόμευση, να μειωνόταν τα περιστατικά τραυματισμού από εγκληματική ενέργεια, κ.ο.κ.

Επίσης, το μικρό ποσοστό των διακομιδών σε σχέση με τις υπόλοιπες επείγουσες διακομιδές δε σημαίνει αυτόματα και επάρκεια ανταπόκρισης του συστήματος. Ο κύριος λόγος είναι η γεωγραφική κατανομή των χώρων φιλοξενίας, που βρισκόταν μακριά από τους νοσοκομειακούς σχηματισμούς. Επιπλέον, σημαντικό είναι ότι, στη υπό μελέτη περιοχή, τα εξιτήρια από τέτοιες διακομιδές, επέστρεφαν στο χώρο φιλοξενίας πάλι με ασθενοφόρο. Μεγαλύτερη ανάλυση των δεδομένων από τις διακομιδές θα επιβεβαιώσει τα όποια ευρήματα για την επάρκεια του συστήματος.

Φυσικά, όλα τα ευρήματα της μελέτης πρέπει να γίνουν δεκτά υπό το πρίσμα κάποιων περιορισμών. Ο κυριότερος είναι η έλλειψη σχετικής βιβλιογραφίας για τη συγκεκριμένη προσφυγική κρίση στην Ελλάδα. Θεωρήθηκε άτοπο να γίνει σύγκριση με προηγούμενες αναφορές από δεδομένα προηγούμενων κρίσεων από άλλες χώρες. Η αντιμετώπιση των αναγκών για υπηρεσίες υγείας και ειδικά των συγκεκριμένων υπηρεσιών, διαφοροποιείται όχι μόνο από κράτος και κράτος αλλά και γεωγραφικά όπως και χρονικά, ανάλογα με την εξέλιξη της κρίσης, της ροής και της σύστασης του προσφυγικού πληθυσμού, της δομής/οργάνωση και ευελιξίας ολόκληρου του υγειονομικού συνόλου  (εθνικό , υπερεθνικό, ιδιωτικό και εθελοντικό υγειονομικό προσωπικό) να ανταποκριθεί, καθώς και των συνθηκών (μετεωρολογικών και γεωγραφικών).

Μελλοντικές μελέτες γύρω από το θέμα από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές της Ελλάδος κατά τη διάρκεια της κρίσης είναι απαραίτητες. Θα βοηθήσουν στην σωστή αξιολόγηση της ανταπόκρισης του κάθε τμήματος του συστήματος υγείας σε αυτή, στην απόκτηση τεχνογνωσίας αλλά και στο σωστό σχεδιασμό και εκπαίδευση για παρόμοιες καταστάσεις στο μέλλον.

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ
Οι συγγραφείς ευχαριστούν θερμά το προσωπικό της Γραμματείας, του Γραφείου Στατιστικής και την διευθύντρια του Παραρτήματος ΕΚΑΒ Θεσσαλονίκης Χρυσή Ματσικούδη για την υποστήριξή της στην διενέργεια της μελέτης.

Βιβλιογραφικές αναφορές



Πηγή: e-journal.gr




About " "

Το EKABNews έχει δημιουργηθεί και υποστηρίζεται από εργαζόμενους του ΕΚΑΒ με σκοπό την συγκέντρωση των δημοσιευμάτων που αφορούνε την υπηρεσία και όχι μόνο.. Η ενημέρωση των συναδέλφων , η παρουσίαση διάφορων θεμάτων που αφορούνε τον χώρο, η προβολή των τοπικών νέων ανά παράρτημα, αλλά και η γενικότερη προβολή του ΕΚΑΒ.. είναι μερικοί από τους στόχους της σελίδας. Ευχαριστούμε για την υποστήριξη!

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλούμε τους φίλους αναγνώστες:

ΟΧΙ SPAM,
ΟΧΙ GREEKLISH,
ΟΧΙ ΠΡΟΣΒΛΗΤΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ

Παρακαλούμε το σχόλιό σας να είναι σχετικό με την παραπάνω ανάρτηση.
Γενικές απορίες μόνο στη σελίδα μας στο facebook.

 
Copyright © 2013 EKABNews