ΕΙΔΗΣΕΙΣ

3/9/19

Εκτίμηση και Αντιμετώπιση Τραυματία - Βήμα C (Circulation) - Κυκλοφορία (Αιμάτωση) και Αιμορραγία (Μέρος Τέταρτο)



Τρίτη, 3 Σεπτεμβρίου 2019
EKABNews

Εκτίμηση και Αντιμετώπιση Τραυματία - Βήμα C (Circulation) - Κυκλοφορία (Αιμάτωση) και Αιμορραγία (Μέρος Τέταρτο)

PHTLS
Παναγιώτης Σπανός
Διασώστης ΕΚΑΒ Ρόδου


Η εκτίμηση του κυκλοφορικού συστήματος αποτελεί το επόμενο βήμα στη φροντίδα του τραυματία.
H επαρκής οξυγόνωση των ερυθρών αιμοσφαιρίων δεν έχει κανένα όφελος εάν αυτά δεν μπορούν να φτάσουν στα κύτταρα των ιστών.
Κατά την πρωτοβάθμια εκτίμηση ενός τραυματία, κάθε υπάρχουσα εξωτερική αιμορραγία πρέπει να εντοπίζεται και να ελέγχεται.
Αν ο ασθενής παρουσιάζει αθρόα (κατακλυσμιαία) εξωτερική   αιμορραγία, αυτή θα πρέπει να ελέγχεται ακόμη και πριν από την εκτίμηση του αεραγωγού (ή ταυτόχρονα, εάν υπάρχει επαρκής βοήθεια στον τόπο του συμβάντος).
Ο διασώστης μπορεί στη συνέχεια να σχηματίσει μια γενική εικόνα της κατάστασης της καρδιακής παροχής και της αιμάτωσης του τραυματία. Η αιμορραγία, είτε εξωτερική είτε εσωτερική, είναι η πιο κοινή αιτία αποτρέψιμων θανάτων από τραύμα.

Έλεγχος Αιμορραγίας

Υπάρχουσα εξωτερική αιμορραγία αναγνωρίζεται και ελέγχεται κατά την πρωτοβάθμια εκτίμηση του ασθενούς. O έλεγχος της αιμορραγίας περιλαμβάνεται στην εκτίμηση της κυκλοφορίας, διότι αν η αθρόα αιμορραγία δεν ελεγχθεί το συντομότερο δυνατόν, αυξάνει ο κίνδυνος θανάτου.

Οι τρεις τύποι της εξωτερικής αιμορραγίας είναι η τριχοειδική, η φλεβική και η αρτηριακή και περιγράφονται ως εξής:

1.       H τριχοειδική αιμορραγία προκαλείται από εκδορές που τραυμάτισαν τα τριχοειδή αγγεία ακριβώς κάτω από την επιφάνεια του δέρματος. Συνήθως η αιμορραγία των τριχοειδικών αγγείων θα έχει ελαττωθεί ή ακόμη και σταματήσει πριν από την άφιξη των διασωστών.

2.       H φλεβική αιμορραγία προέρχεται από βαθύτερες περιοχές μέσα στους ιστούς και συνήθως ελέγχεται με ήπια άμεση πίεση πάνω στην περιοχή που αιμορραγεί. Η φλεβική αιμορραγία συνήθως δεν είναι απειλητική για τη ζωή, εκτός αν η βλάβη είναι σοβαρή ή η απώλεια αίματος αφεθεί ανεξέλεγκτη.

3.       H αρτηριακή αιμορραγία ακολουθεί τραυματισμούς που προκαλούν τρώση μίας αρτηρίας. Αυτή είναι η πιο σημαντική και πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμη αιτία απώλειας αίματος. Χαρακτηρίζεται από αίμα που εκτινάσσεται με δύναμη και έχει ζωηρό κόκκινο χρώμα. Ακόμη και ένα μικρό, εν τω βάθει διατιτραίνον τραύμα μιας αρτηρίας μπορεί να προκαλέσει απειλητική για τη ζωή απώλεια αίματος.

Ο έλεγχος της αιμορραγίας αποτελεί προτεραιότητα επειδή «κάθε ερυθρό αιμοσφαίριο είναι πολύτιμο». Ο έλεγχος της αιμορραγίας το συντομότερο δυνατόν είναι ένας από τους πιο σημαντικούς στόχους στη φροντίδα του τραυματία. Η πρωτοβάθμια εκτίμηση δεν μπορεί να προχωρήσει εάν δεν ελεγχθεί η αιμορραγία.

Σε περίπτωση εξωτερικής αιμορραγίας, η εφαρμογή άμεσης πίεσης θα ελέγξει τις περισσότερες αιμορραγίες έως ότου ο διασώστης καταφέρει να μεταφέρει τον τραυματία στο ανάλογο κέντρο τραύματος όπου υπάρχει χειρουργική αίθουσα και κατάλληλος εξοπλισμός για οριστική αντιμετώπιση. Ο έλεγχος της αιμορραγίας επιτυγχάνεται κατά την πρωτοβάθμια εκτίμηση και διατηρείται καθόλη τη διάρκεια της διακομιδής του. Ο διασώστης μπορεί να χρειαστεί βοήθεια εάν υπάρχει ανάγκη για ταυτόχρονη υποβοήθηση του αερισμού και έλεγχο της αιμορραγίας.

Η αιμορραγία μπορεί να ελεγχθεί με τους ακόλουθους τρόπους:

1.      Άμεση πίεση. Η εφαρμογή άμεσης πίεσης πάνω στο σημείο της αιμορραγίας επιτυγχάνεται με την τοποθέτηση επιθέματος (π.χ., γάζες 10 x 10 cm ή γάζες λαπαροτομίας 10 x 20 cm) απευθείας πάνω από τη θέση της αιμορραγίας και την εφαρμογή πίεσης. Η εφαρμογή και η διατήρηση της άμεσης πίεσης θα απαιτήσει την αποκλειστική ενασχόληση ενός διασώστη, εμποδίζοντας τον από το να συμμετάσχει σε άλλες πτυχές της φροντίδας του τραυματία. Ωστόσο, εάν δεν υπάρχει διαθέσιμη βοήθεια, μπορεί να επιτευχθεί πιεστική επίδεση του τραύματος χρησιμοποιώντας γάζες και έναν ελαστικό επίδεσμο. Εάν η αιμορραγία δεν ελεγχθεί, δεν θα έχει σημασία όσο οξυγόνο ή υγρά και αν λάβει ο ασθενής. Η αιμάτωση των ιστών είναι αδύνατο να βελτιωθεί όσο συνεχίζεται η αιμορραγία.

2.    Ίσχαιμος περίδεση.

Η ίσχαιμος περίδεση (tourniquet) έχει συχνά περιγραφεί στο παρελθόν σαν τεχνική «έσχατης ανάγκης».

Η εμπειρία όμως των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, καθώς και η συστηματική και ασφαλής χρήση τους από τους χειρουργούς, έχει οδηγήσει σε επανεξέταση της θεώρησης αυτής.

Η χρήση τεχνικών όπως η «ανύψωση» και τα «σημεία πίεσης» δεν συνιστάται πλέον, καθότι δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητά τους.5'6
Η ίσχαιμος περίδεση είναι πολύ αποτελεσματική για τον έλεγχο των σοβαρών αιμορραγιών και θα πρέπει να χρησιμοποιείται εάν η άμεση πίεση ή η πιεστική επίδεση αποτύχει να ελέγξει την αιμορραγία σε ένα άκρο.
Οι σημαντικότερες περιοχές του σώματος όπου μπορεί να σημειωθεί μαζική εσωτερική αιμορραγία είναι ο θώρακας (οι δύο υπεζωκοτικές κοιλότητες), η κοιλιακή χώρα (περιτοναϊκή κοιλότητα), ο οπισθοπεριτοναϊκός χώρος και τα μακρά οστά (κυρίως από κατάγματα του μηριαίου οστού).
Εάν υπάρχει υποψία για εσωτερική αιμορραγία, πρέπει να αφαιρούνται τα ρούχα από το θώρακα, την κοιλιά, την πύελο και τους μηρούς ώστε να ελεγχθούν οπτικά και να ψηλαφηθούν γρήγορα για τυχόν σημεία τραυματισμού. Αυτές οι αιτίες αιμορραγίας δεν είναι εύκολο να ελεγχθούν εκτός νοσοκομείου. Η προνοσοκομειακή αντιμετώπισή τους συνίσταται στην ταχεία διακομιδή του τραυματία σε μονάδα υγείας εξοπλισμένη και στελεχωμένη κατάλληλα για άμεσο έλεγχο της αιμορραγίας στο χειρουργείο (π.χ., κέντρο τραύματος, εάν είναι διαθέσιμο).

Αιμάτωση

Η γενική κατάσταση του κυκλοφορικού συστήματος του τραυματία μπορεί να προσδιοριστεί με έλεγχο του σφυγμού, του χρώματος του δέρματος, της θερμοκρασίας του σώματος και της εφίδρωσης. Η εκτίμηση της αιμάτωσης μπορεί να είναι δύσκολη σε ηλικιωμένους, σε παιδιατρικούς ασθενείς, σε άτομα με πολύ καλή φυσική κατάσταση ή σε τραυματίες που λαμβάνουν ορισμένα φάρμακα.

Xρόνος τριχοειδικής επαναπλήρωσης

Ο χρόνος τριχοειδικής επαναπλήρωσης ελέγχεται πιέζοντας πάνω στην κοίτη του νυχιού για 5 δευτερόλεπτα. Αυτή η πίεση αφαιρεί το αίμα από τα ορατά τριχοειδή.

Η ταχύτητα της επιστροφής του αίματος στην κοίτη του νυχιού μετά την απελευθέρωση της πίεσης (χρόνος επαναπλήρωσης των τριχοειδών) επιτρέπει την εκτίμηση της αιματικής ροής στην περιφερική κυκλοφορία.

Χρόνοι επαναπλήρωσης τριχοειδών άνω των 2 δευτερολέπτων είναι ενδεικτικοί πτωχής αιμάτωσης των τριχοειδικών δικτύων.

Ωστόσο, ο χρόνος επαναπλήρωσης των τριχοειδών από μόνος του δεν αποτελεί καλό δείκτη κυκλοφορικής καταπληξίας,

επειδή επηρεάζεται από πολλούς άλλους παράγοντες.

Για παράδειγμα, η περιφερική αγγειακή νόσος (αρτηριοσκλήρυνση), οι χαμηλές θερμοκρασίες, η χρήση αγγειοδιασταλτικών ή αγγειοσυσπαστικών φαρμάκων και η παρουσία νευρογενούς καταπληξίας μπορεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα της μέτρησης.

Υπό τέτοιες συνθήκες, η μέτρηση του χρόνου επαναπλήρωσης των τριχοειδών είναι λιγότερο χρήσιμη για τον έλεγχο της καρδιαγγειακής λειτουργίας.

Ο χρόνος επαναπλήρωσης των τριχοειδών έχει θέση στην εκτίμηση της επάρκειας του κυκλοφορικού συστήματος, αλλά θα πρέπει πάντα να χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλα ευρήματα από τη φυσική εξέταση, όπως ισχύει και για άλλους δείκτες (πχ. αρτηριακή πίεση).

Ο Σφυγμός

Ο σφυγμός αξιολογείται για την παρουσία του, την ποιότητά του και τη ρυθμικότητα του. Η παρουσία ψηλαφητού περιφερικού σφυγμού επιτρέπει επίσης την αδρή εκτίμηση της αρτηριακής πίεσης. Ένας γρήγορος έλεγχος του σφυγμού αποκαλύπτει αν ο ασθενής έχει ταχυκαρδία, βραδυκαρδία ή αρρυθμία. Μπορεί επίσης να αποκαλύψει πληροφορίες σχετικά με τη συστολική αρτηριακή πίεση. Αν ο κερκιδικός σφυγμός σε ένα μη τραυματισμένο άκρο δεν είναι ψηλαφητός, ο ασθενής ενδέχεται να έχει εισέλθει σε φάση μη αντιρροπούμενης καταπληξίας. Το σημείο αυτό όμως εμφανίζεται όψιμα, ακόμα και σε βαριά τραυματίες.

Στην πρωτοβάθμια εκτίμηση, o ακριβής προσδιορισμός της συχνότητας του σφυγμού δεν είναι απαραίτητος. Απεναντίας, γίνεται γρήγορα μία αδρή εκτίμησή του και η εκτίμησή του τραυματία προχωράει σε επόμενα στάδια.

Η συχνότητα του σφυγμού μετράται με ακρίβεια σε
μεταγενέστερα στάδια της όλης διαδικασίας.

Εάν ένας τραυματίας που δεν αποκρίνεται σε ερεθίσματα δεν έχει ψηλαφητό σφυγμό στην καρωτίδα ή στη μηριαία αρτηρία, αυτό σημαίνει ότι βρίσκεται σε καρδιοπνευμονική ανακοπή.

Ο συνδυασμός ανεπαρκούς αιμάτωσης και διαταραχής της αναπνοής θα πρέπει να θέσει την υποψία ύπαρξης πνευμοθώρακα υπό τάση.

Εάν υπάρχουν κλινικά συμπτώματα που να επιβεβαιώνουν την εν λόγω διάγνωση, τότε, η αποσυμπίεση του θώρακα με βελόνα μπορεί να είναι σωτήρια.

Δέρμα

Το δέρμα μπορεί να αποκαλύψει πολλά για την κατάσταση του κυκλοφορικού συστήματος του τραυματία.

Το χρώμα του δέρματος.

Η επαρκής αιμάτωση δίνει μια ερυθρωπή απόχρωση στο δέρμα. Όταν μία περιοχή δεν έχει επαρκή αιμάτωση, το υπερκείμενο δέρμα γίνεται ωχρό. Το κυανό χρώμα υποδεικνύει ελλιπή οξυγόνωση και προκαλείται από την έλλειψη αίματος ή οξυγόνου σε αυτή την περιοχή του σώματος. Σε ασθενείς με σκουρόχρωμο δέρμα μπορεί να είναι δύσκολη η εκτίμηση των αλλαγών του χρώματος.

Η εξέταση του χρώματος της κοίτης των ονύχων και των βλεννογόνων βοηθά να ξεπεραστεί αυτό το εμπόδιο, αφού οι αλλαγές του χρώματος συνήθως πρωτοεμφανίζονται στα χείλη, τα ούλα ή τα ακροδάχτυλα.

  H θερμοκρασία του δέρματος. Όπως ισχύει και για το χρώμα του δέρματος, η θερμοκρασία του επηρεάζεται από τις περιβαλλοντικές συνθήκες. Το κρύο δέρμα δείχνει μειωμένη αιμάτωση, ανεξάρτητα από την αιτία. Ο διασώστης συνήθως αξιολογεί τη θερμοκρασία του δέρματος αγγίζοντας τον ασθενή με τη ραχιαία επιφάνεια του χεριού του. Ως εκ τούτου, ο ακριβής προσδιορισμός είναι δύσκολος όταν φοράει γάντια. Όταν η θερμοκρασία του είναι φυσιολογική, το δέρμα είναι ελαφρά θερμό, ούτε ψυχρό, ούτε καυτό. Κανονικά, τα αιμοφόρα αγγεία δεν είναι διεσταλμένα και δεν μεταφέρουν τη θερμότητα του σώματος στην επιφάνεια του δέρματος.
  Η εφίδρωση. Το στεγνό δέρμα φανερώνει την ύπαρξη καλής αιμάτωσης. Το κάθιδρο δέρμα σχετίζεται με καταπληξία και μειωμένη αιμάτωση. Αυτή η μείωση της αιμάτωσης είναι αποτέλεσμα της εκτροπής του αίματος προς τα όργανα του πυρήνα του σώματος μέσω περιφερικής αγγειοσύσπασης.

PHTLS
Παναγιώτης Σπανός
Διασώστης ΕΚΑΒ Ρόδου



Δείτε στο EKABNews




About " "

Το EKABNews έχει δημιουργηθεί και υποστηρίζεται από εργαζόμενους του ΕΚΑΒ με σκοπό την συγκέντρωση των δημοσιευμάτων που αφορούνε την υπηρεσία και όχι μόνο.. Η ενημέρωση των συναδέλφων , η παρουσίαση διάφορων θεμάτων που αφορούνε τον χώρο, η προβολή των τοπικών νέων ανά παράρτημα, αλλά και η γενικότερη προβολή του ΕΚΑΒ.. είναι μερικοί από τους στόχους της σελίδας. Ευχαριστούμε για την υποστήριξη!

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλούμε τους φίλους αναγνώστες:

ΟΧΙ SPAM,
ΟΧΙ GREEKLISH,
ΟΧΙ ΠΡΟΣΒΛΗΤΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ

Παρακαλούμε το σχόλιό σας να είναι σχετικό με την παραπάνω ανάρτηση.
Γενικές απορίες μόνο στη σελίδα μας στο facebook.

 
Copyright © 2013 EKABNews