ΕΙΔΗΣΕΙΣ

13/1/20

Εναέρια Μέσα Διακομιδής - Φροντίδα του Τραυματία Πριν και κατά τη Διάρκεια της Πτήσης - Επιπτώσεις για τον Ασθενή - Φροντίδα Ασθενή Κατά Συστήματα (Μέρος Τρίτο)



Δευτέρα, 13 Ιανουαρίου 2020
EKABNews

Εναέρια Μέσα Διακομιδής - Φροντίδα του Τραυματία Πριν και κατά τη Διάρκεια της Πτήσης - Επιπτώσεις για τον Ασθενή - Φροντίδα Ασθενή Κατά Συστήματα (Μέρος Τρίτο)

Επιμέλεια Παναγιώτης Σπανός
Διασώστης ΕΚΑΒ Ρόδου



Εναέρια μέσα διακομιδής

Η διακομιδή με εναέρια μέσα προτιμάται για μεγαλύτερες αποστάσεις και για σημεία με δύσκολη πρόσβαση. Η εναέρια διακομιδή είναι λιγότερο άνετη, σε πιο περιορισμένο περιβάλλον από ότι ένα ασθενοφόρο ή ένα αεροπλάνο. Επιπλέον, το κόστος διακομιδής με ελικόπτερο είναι μεγαλύτερο, ενώ η ασφάλεια σε κάποιες περιπτώσεις είναι μικρότερη. Λόγω του κόστους, το συνοδό προσωπικό δεν επιστρέφεται στο νοσοκομείο προέλευσης, και για αυτό το λόγο θα πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη για την επιστροφή τους. Η χρήση αεροπλάνων προτείνεται για αποστάσεις μεγαλύτερες από 240Km.

Πρωτογενείς • βαριά πάσχοντες ασθενείς από τον τόπο του συμβάντος στο πλησιέστερο και καταλληλότερο νοσοκομείο
Δευτερογενείς • διακομιδή από υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας σε άλλο καταλληλότερο ίδρυμα
Τριτογενείς • από δευτεροβάθμιο ή τριτοβάθμιο νοσηλευτικό ίδρυμα σε ΜΕΘ ή εξειδικευμένο κέντρο
Τεταρτογενείς • μεταφορές μοσχευμάτων ή ομάδας μεταμόσχευσης, επαναπατρισμός τραυματιών

Εναέρια μέσα διακομιδής - Φυσιολογία της πτήσης

Κατά τη αεροδιακομιδή η πίεση του ατμοσφαιρικού αέρα και η θερμοκρασία μεταβάλλονται όταν αυξάνεται το υψόμετρο. Ο νόμος των Boyle Mariotte διέπει τις μεταβολές στα ανθρώπινα όργανα που περιέχουν αέρα, όπως οι πνεύμονες, ο γαστρεντερικός σωλήνας ή το μέσο αυτί. Σύμφωνα με αυτό το νόμο ο όγκος ενός αερίου, σε περιβάλλον σταθερής θερμοκρασίας, είναι αντιστρόφως ανάλογος της πίεσης που υφίσταται.

Αύξηση υψόμετρου
Μείωση ατμοσφαιρικής πίεσης
Μείωση μερικής πίεσης Ατμοσφαιρικού οξυγόνου
Μείωση επιπέδων Οξυγόνου αίματος
Υποξυγοναιμία
Υποξία

Επίσης, σε περιπτώσεις πτήσης με ελικόπτερο ή σε περίπτωση απότομης αποσυμπίεσης, το άζωτο που φυσιολογικά υπάρχει στους ιστούς του ανθρώπινου σώματος διαφεύγει, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται φυσαλίδες σε διάφορα σημεία, προκαλώντας εμβολές (σύνδρομο αποσυμπίεσης ή δυσβαρισμός).

Καθώς η αδράνεια μετακινεί την αιματική μάζα σε σχέση με την πορεία της πτήσης και τον άξονα του σώματος. Οι δονήσεις και οι κραδασμοί της πτήσης επηρεάζουν τον καρδιακό ρυθμό. Δονήσεις χαμηλής συχνότητας (8-10Hz) είναι δυνατό να προκαλέσουν υπόταση και βραδυκαρδία, ενώ μέτριας συχνότητας ταχυκαρδία, αγγειοσύσπαση, ναυτία, θωρακικό και κοιλιακό πόνο. δονήσεις >10Hz είναι δυνατόν να προκαλέσουν σοβαρές αρρυθμίες, μυϊκή σύσπαση, πόνο και αιμορραγία. Οι αναταράξεις είναι δυνατό να επιδεινώσουν μια αιμορραγία, να επηρεάσουν τη ροή ενδοφλέβιων διαλυμάτων ή των παροχετεύσεων, αλλά και να προκαλέσουν τραυματισμούς στο πλήρωμα και στους ασθενείς.

Φροντίδα του τραυματία πριν την πτήση

Σωστή προετοιμασία του θύματος πριν τη μεταφορά:

Προσεκτική αλλά ταχεία εκτίμηση της κατάστασης του τραυματία με βάση τον αλγόριθμο ABCD. Παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται σε ένα νοσοκομείο είναι δυνατό να πραγματοποιηθούν πριν και κατά τη διάρκεια της πτήσης. Εξασφάλιση του αεραγωγού και η ικανοποιητική οξυγόνωσή του τραυματία, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες του, το ύψος και τη διάρκεια της πτήσης- ενδοτραχειακή διασωλήνωση πριν την πτήση το cuff φουσκωμένο με sterilized water και όχι αέρα.

Σε άτομα με καρδιολογικά προβλήματα προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην πρόληψη της υποξαιμίας, ενώ σε άτομα με προβλήματα από το γαστρεντερικό ίσως κριθεί αναγκαία η τοποθέτηση σωλήνα αερίων ή ρινογαστρικού σωλήνα για την πρόληψη διάτασης του εντερικού σωλήνα.

Η θέση του ασθενή εντός της καμπίνας του εναέριου μέσου μεταφοράς είναι με το κεφάλι προς το πιλοτήριο, ανυψωμένο κατά 30-450, εκτός και αν βρίσκεται σε κατάσταση shock, οπότε τοποθετείται με τα κάτω άκρα προς το πιλοτήριο για να εξασφαλίζεται ικανοποιητική αιμάτωση του εγκεφάλου.

Φροντίδα του τραυματία κατά την πτήση 

Μετά τη απογείωση και σταθεροποίηση του αεροσκάφους (ελικόπτερο ή αεροπλάνο) στο επιθυμητό υψόμετρο πτήσης θα πρέπει να πραγματοποιείται επανεκτίμηση της κατάστασης του τραυματία. Χορήγηση οξυγόνου με ρινική κάνουλα, απλή μάσκα ή μάσκα με ασκό επανεισπνοής. Ο κορεσμός θα πρέπει να διατηρείται >95%. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η διακομιδή διαρκεί περισσότερο από μια ώρα, είναι απαραίτητη η εφύγρανση του οξυγόνου.

Σε περιπτώσεις τραυμάτων, εγκαυμάτων, νευρολογικών καταστάσεων ή λοίμωξης του αναπνευστικού είναι πιθανό ο μεταφερόμενος να χρειαστεί ενδοτραχειακή διασωλήνωση για εξασφάλιση του αεραγωγού κατά τη διάρκεια της πτήσης. Επίσης, απαιτείται κατάλληλη ακινητοποίηση της σπονδυλικής στήλης με αυχενικό κηδεμόνα. Τοποθέτηση περιφερικών φλεβικών γραμμών στον δεξιό βραχίονα ή κεντρική φλεβική γραμμή.

Εναέρια μέσα διακομιδής - Επιπτώσεις για τον ασθενή

α) Κυκλοφορικό Σύστημα
• μεταβολές στην αρτηριακή πίεση
• αρρυθμίες (ταχυκαρδία)
• καρδιακή ανακοπή
• πνευμονικό οίδημα
•Υπέρταση – Υπόταση
•Απώλεια γραμμών

β) Αναπνευστικό σύστημα
• μεταβολές στην αναπνευστική συχνότητα
• εισρόφηση, πνευμονία
• απόφραξη αεραγωγών
• μετακίνηση – αφαίρεση τραχειοσωλήνα
• αναπνευστική παύση
• διαταραχές των αερίων αίματος (πτώση του SaO2 )
• διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας

γ) Επιπτώσεις από άλλα συστήματα
• αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης
• πόνος
• εμετός
• υποθερμία
• αιμορραγία
• Απώλεια δόσης φαρμάκων

δ) Ατυχήματα σχετιζόμενα με τον εξοπλισμό
• αποσύνδεση- δυσλειτουργία φορητού αναπνευστήρα
• αποσύνδεση ενδοφλέβιων ή άλλων καθετήρων
• διακοπή λειτουργίας συσκευών (μηχανική βλάβη, πτώση τάσεως ρεύματος / μπαταριών)
• διακοπή οξυγονοθεραπείας



Φροντίδα ασθενή κατά συστήματα

ΑΕΡΑΓΩΓΟΣ

Σε περιπτώσεις αεροδιακομιδής είναι απαραίτητη η ενδροτραχειακή διασωλήνωση, καθώς κατά τη διάρκεια της πτήσης είναι δύσκολη η εκτίμηση και διαχείριση του αεραγωγού, ενώ σε περιπτώσεις διακομιδής σε μικρές αποστάσεις και σύντομης διάρκειας (15-20 λεπτά) ο αερισμός μέσω στοματοφαρυγγικού αεραγωγού ή λαρυγγικής μάσκας είναι επαρκής.

Κυκλοφορικό σύστημα

Η διακομιδή ατόμου με μεγάλη αιμορραγία και σε αιμορραγικό shock, που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί στο σημείο του ατυχήματος, απαιτεί συντονισμένη φροντίδα, όπως εξασφάλιση αεραγωγού, υποστήριξη αναπνοής και έλεγχο της αιμορραγίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις η διατήρηση της θερμοκρασίας του θύματος, η τοποθέτηση φλεβικής γραμμής και η ενδοφλέβια χορήγηση υγρών συνήθως πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια της διακομιδής μέσα στο μεταφορικό μέσο. Το θύμα ακινητοποιείται σε ύπτια θέση στο φορείο, γιατί με αυτό τον τρόπο είναι πολύ πιθανό να επιδεινωθεί η ήδη επιβαρυμένη αναπνευστική λειτουργία με τη μετατόπιση του βάρους των ενδοκοιλιακών οργάνων στο διάφραγμα ή να αυξηθεί η ενδοκράνια πίεση σε άτομα με Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις (ΚΕΚ).

ΚΕΚ

Ο κύριος στόχος της διακομιδής ασθενή με ΚΕΚ είναι η καλύτερη δυνατή διατήρηση της εγκεφαλικής οξυγόνωσης και αιμάτωσης, καθώς και ο καλύτερος έλεγχος του εγκεφαλικού οιδήματος. Κατά τη διάρκεια της διακομιδής, κάθε 5-10 λεπτά, εκτιμώνται τα ζωτικά σημεία, ο κορεσμός οξυγόνου και η Κλίμακα Γλασκώβης (Glasgow Coma Scale - GCS) του θύματος. Η θέση του ασθενή θα πρέπει να είναι ύπτια. Σε άτομα που έχει καταγραφεί βαθμολογία μικρότερη του 12 στην Κλίμακα Γλασκώβης θα πρέπει να γίνει συχνή μέτρηση γλυκόζης στο τριχοειδικό αίμα (stick σακχάρου) και να αντιμετωπίζεται αναλόγως.

Η διακομιδή θυμάτων με υποψία κάκωσης νωτιαίου μυελού θα πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή.

Πρωταρχικής σημασίας είναι η ακινητοποίηση της ΑΜΣΣ και μετά η σταθεροποίηση του ασθενή στο φορείο. Οι ακινητοποιημένοι ασθενείς διατρέχουν κίνδυνο εισρόφησης, και για αυτό θα πρέπει να υπάρχει σε άμεση πρόσβαση συσκευή αναρρόφησης. Αξιολογείται η ανάγκη ρινογαστρικής διασωλήνωσης και/ή χορήγηση αντιεμετικών φαρμάκων, παρεμβάσεις που μπορούν να πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκεια της διακομιδής. Εκτός από τις παρεμβάσεις του αλγόριθμου ABCD, ο τραυματίας μπορεί να έχει έντονο πόνο. Σε αυτές τις περιπτώσεις χορηγούνται μικρές δόσεις απιοειδών έως ότου υποχωρήσει ο πόνος ή ανακουφιστεί ο ασθενής. Χρειάζεται προσοχή και παρακολούθηση διότι τα απιοειδή μπορεί να επιδεινώσουν την υπόταση που οφείλεται σε νευρογενές shock.

Σε περιπτώσεις ατόμων με θωρακικές κακώσεις κατά τη διάρκεια της διακομιδής είναι πιθανό να παρατηρηθεί επιδείνωση μιας πιθανής πνευμονικής θλάσης.

Απαραίτητη είναι η συχνή αξιολόγηση της κατάστασης του ατόμου, καθώς είναι πιθανό να υπάρχει πνευμοθώρακας υπό τάση. Σε απουσία αναπνευστικού ψιθυρίσματος ή σε μονόπλευρη ακρόαση, σε επιδείνωση αναπνευστικής δυσχέρειας και υπότασης είναι απαραίτητη η αποσυμπίεση της υπεζωκοτικής κοιλότητας με κατάλληλες συσκευές. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο από κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό. Η χορήγηση ενδοφλέβιων υγρών θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τα αντίστοιχα πρωτόκολλα διαχείρισης. Στους τραυματίες με υποψία ενδοθωρακικής, ενδοκοιλιακής ή οπισθοπεριτοναϊκής αιμορραγίας προτείνεται η συστολική πίεση να διατηρείται στα 80- 90mmHg, καθώς υπερβολική χορήγηση υγρών είναι πιθανό να επιδεινώσει τις θωρακικές θλάσεις.

Σε άτομα με κακώσεις των άκρων συνήθως συνυπάρχουν και άλλες κακώσεις του κορμού ή της κεφαλής.

Θα πρέπει να ακολουθηθεί ο αλγόριθμος ABCD και αφού εξασφαλιστεί ο αεραγωγός και η κυκλοφορία, θα πρέπει να δίνεται προσοχή στην αιμάτωση του τραυματισμένου άκρου. Σε περιπτώσεις ανεπαρκούς αγγειακής παροχής είναι δυνατό να επιχειρηθεί η ανάταξη του μέλους για να βελτιωθεί η πιθανότητα καλύτερης αιματικής ροής. Απαιτείται περιοδική εκτίμηση της περιφερικής αιμάτωσης (σφύξεις, χρώμα, θερμοκρασία) του τραυματισμένου άκρου, καθώς και η κινητικότητα και αισθητικότητά του.

Προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην πρόληψη ή/και αντιμετώπιση του συνδρόμου διαμερίσματος, καθώς και έλκους πίεσης από το νάρθηκα που έχει τοποθετηθεί. Πριν τη διακομιδή τα μη καθαρά τραύματα πρέπει να ξεπλένονται με φυσιολογικό ορό. Σε ανοιχτά τραύματα και σε περίπτωση που η διακομιδή διαρκεί περισσότερο από δύο ώρες, καλό είναι να χορηγείται αντιβιοτική προφυλακτική αγωγή. Τέλος, σε περίπτωση ακρωτηριασμού, το μέλος τοποθετείται σε ειδική αεροστεγή θήκη και σε δοχείο με πάγο.

Στις περιπτώσεις εγκαυματιών, και κυρίως σε θερμικές κακώσεις στο κεφάλι, στον τράχηλο ή με ιστορικό εγκλωβισμού σε κλειστό χώρο, πριν τη διακομιδή θα πρέπει να πραγματοποιείται προληπτική ενδοτραχειακή διασωλήνωση, καθώς ο βλεννογόνος του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος θα εμφανίσει συνεχώς επιδεινούμενο οίδημα. Τα σημεία των εγκαυμάτων θα πρέπει να καλυφθούν με αποστειρωμένες γάζες πριν τη διακομιδή. Κατά την πρόσδεση του ασθενή στο φορείο μεταφοράς ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται ώστε να μην πιέζονται οι εγκαυματικές περιοχές από τις ζώνες ασφαλείας. Σε περιπτώσεις χημικών εγκαυμάτων απαιτείται προσεκτική έκπλυση του τραύματος πριν τη διακομιδή, καθώς οι πιθανές αναθυμιάσεις είναι δυνατό να επηρεάσουν το προσωπικό που βρίσκεται εντός του θαλάμου του ασθενοφόρου- μεταφορικού μέσου. Τέλος, η αναπλήρωση υγρών είναι ζωτικής σημασίας και ανάλογη με τα ζωτικά σημεία και τη διούρηση του θύματος. Για αυτό το λόγο, κρίνεται επιβεβλημένη η τοποθέτηση καθετήρα ουροδόχου κύστης, για τη μέτρηση των αποβαλλόμενων ούρων.

Δρ. Ροβίθης Μιχαήλ, καθ. Εφαρμογών PhD, Mmedsci, MPH - 2017

Επιμέλεια Παναγιώτης Σπανός
Διασώστης ΕΚΑΒ Ρόδου

ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ






About " "

Το EKABNews έχει δημιουργηθεί και υποστηρίζεται από εργαζόμενους του ΕΚΑΒ με σκοπό την συγκέντρωση των δημοσιευμάτων που αφορούνε την υπηρεσία και όχι μόνο.. Η ενημέρωση των συναδέλφων , η παρουσίαση διάφορων θεμάτων που αφορούνε τον χώρο, η προβολή των τοπικών νέων ανά παράρτημα, αλλά και η γενικότερη προβολή του ΕΚΑΒ.. είναι μερικοί από τους στόχους της σελίδας. Ευχαριστούμε για την υποστήριξη!

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλούμε τους φίλους αναγνώστες:

ΟΧΙ SPAM,
ΟΧΙ GREEKLISH,
ΟΧΙ ΠΡΟΣΒΛΗΤΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ

Παρακαλούμε το σχόλιό σας να είναι σχετικό με την παραπάνω ανάρτηση.
Γενικές απορίες μόνο στη σελίδα μας στο facebook.

 
Copyright © 2013 EKABNews